09 Września

ŚWIATOWY DZIEŃ FAS

Tego dnia szczególnie uświadamiamy kobiety, mężczyzn i młodzież, że picie alkoholu w ciąży jest niebezpieczne dla płodu. Pamiętajmy, że nie ma bezpiecznej dawki alkoholu w ciąży.

FASD

FASD (Spektrum Płodowych Zaburzeń Alkoholowych) to termin, oznaczający spektrum zaburzeń, które mogą powstać u dziecka, kiedy jego matka pije alkohol będąc w ciąży. Nie oznacza to, że musi ona nadużywać alkoholu, ale że w ogóle go używa. Ważne jest także to, jak przyszła mama się odżywia i czy ojciec dziecka używa alkoholu, czy też jest abstynentem.


Badania nad zaburzeniami, które powstają, gdy dziecko jest narażone na alkohol w okresie ciąży rozpoczęły się równo 50 lat temu. Francuski pediatra Paul Lemoine pokazał wpływ alkoholu na niemowlęta, badając 127 niemowląt urodzonych przez matki, które były uzależnione. Jednak późniejsze badania profesora D. Smitha i K. L. Jonesa pokazały, że uszkodzenia mogą powstawać również wtedy, kiedy matka nie jest uzależniona, a pije sporadycznie alkohol w okresie ciąży. Termin FASD jest tzw. terminem parasolowym i mieści w sobie takie uszkodzenia jak: FAS – alkoholowy zespół płodowy, pFAS -  częściowy alkoholowy zespół płodowy, ARND – neurobehawioralne zaburzenia zależne od alkoholu oraz ARBD - wady wrodzone zależne od alkoholu.


W spektrum zaburzeń, powstających w wyniku narażenia rozwijającego się dziecka na alkohol, znajdują się uszkodzenia organów wewnętrznych, ale przede wszystkim uszkodzenia układu nerwowego – mózgu. Uszkodzenia te nie objawiają się tak, jak w przypadku innych uszkodzeń mózgu: niedowładem, paraliżem czy śpiączką, lecz o wiele dyskretniej. Dzieci z FASD mogą wyglądać normalnie, lecz nie zawsze myślą jak ich zdrowi rówieśnicy. Mogą mieć w związku z tym szereg trudności w codziennym funkcjonowaniu, ponieważ brak widocznych oznak choroby jest trudny do powiązania z ich niepełnosprawnością. Dzieci są często obwiniane i karane za swoje zachowania, gdyż ludzie w ich otoczeniu myślą, że potrafią w pełni kontrolować to, co robią. Tymczasem z powodu uszkodzeń mózgu różnorakie funkcje mogą zostać u nich zaburzone.



Dzieci z FASD wykazują trudności w:

  • rozwoju sensorycznym
  • rozwoju motorycznym
  • rozwoju funkcji językowych
  • koncentracji
  • ciągłości uwagi
  • myśleniu
  • przetwarzaniu słuchowym
  • pracy wzroku
  • tzw. funkcjach wykonawczych
  • rozwoju społecznym


Ponadto dzieci mogą mieć różne wady wrodzone związane z budową i funkcjami organów wewnętrznych: serca, nerek, a także zmysłów: wzroku, słuchu oraz układów: oddechowego, moczowo-płciowego, kostno-szkieletowego. Uszkodzenia mózgu i wady wrodzone należą do tzw. zaburzeń pierwszorzędowych.


Trudności pierwszorzędowe u dzieci z FASD nie są ani wynikiem ich wadliwego wychowania, lenistwa czy też złej woli. To uszkodzenia mózgu są główną przyczyną problemów związanych z funkcjonowaniem dzieci z FASD. Już po urodzeniu maluchy mają często widoczne trudności w regulacji czasu snu i czuwania, mogą mieć trudności ze ssaniem, przełykaniem. Często może to skutkować płaczem, co jest przykre i trudne dla matki. Problemy z jedzeniem wiążą się także z deficytami w przyroście wagi i wzrostu. Warto podkreślić, że czasami mierny przyrost wagi i wzrostu nie zależy od ilości jedzenia. Dzieci z FASD często mają dobry apetyt, ale zaburzenia endokrynologiczne sprawiają, że nie rosną prawidłowo. Z tego powodu jest im potrzebna specjalistyczna opieka medyczna. Z powodu uszkodzeń mózgu dzieci mogą mieć także problemy z rozwojem mowy. Czasami zaczynają mówić później, ale najczęściej są to trudności związane z rozwojem mowy, tak jak ubogi słownik, intuicyjne, niepełne rozumienie znaczenia wypowiedzi, trudności w zapisie wypowiedzi, w rozumieniu czytanego tekstu. Z powodu uszkodzeń mózgu pojawiają się problemy z pamięcią, problemy z myśleniem abstrakcyjnym, z planowaniem i organizacją swojego działania. Kiedy źródło trudności nie jest wykryte, pomyłki, braki, nieadekwatne zachowanie przypisywane są im jako wina czy też ich opiekunom - jako brak właściwego wychowania.


Brak pomocy przy trudnościach pierwszorzędowych rodzi w późniejszych latach trudności drugorzędowe. Problemy w grupie rówieśniczej, powtarzanie klas, osamotnienie, uleganie wpływom innych, łamanie prawa, porażki edukacyjne, uzależnienia. Nie muszą one wystąpić i nie są one charakterystyczne dla dzieci z FASD. Trudności drugorzędowe występują wtedy, gdy brak było wczesnej diagnozy, adekwatnej pomocy, a niewiedza dorosłych doprowadziła do karania i stawiania chorym dzieciom niewłaściwych wymagań. Wielu rodziców zastępczych i adopcyjnych boi się sprawowania opieki nad dziećmi z FASD. Niewielu z nich zdaje sobie sprawę, że właściwa opieka nad dzieckiem z FASD może być istotą ich życia. W grupie FASD znajdują się dzieci o różnym nasileniu trudności. Wiele z nich ma iloraz inteligencji w normie i przy odpowiednim prowadzeniu mogą dobrze funkcjonować w przyszłości. Prawdą jest, że w grupie FASD jest grupa dzieci ciężko dotkniętych różnorodną niepełnosprawnością. Wychowanie ich jest trudne, ale kochająca rodzina może sprawić, że będą żyć w sposób satysfakcjonujący i być szczęśliwe. Największe trudności pojawiają się u dzieci bez prawidłowej diagnozy, traktowanych przez otoczenie jako dzieci zdrowe, a także wychowujących się bez rodziny.


Ze względu na tak złożone problemy dzieci z FASD powinny mieć wcześnie rozpoznane zaburzenia i zaplanowaną pomoc. Tak się jednak nie dzieje. W Polsce jest wiele mitów i stereotypów na temat picia alkoholu, w tym picia przez kobiety w ciąży. Wiele osób uważa, że diagnoza zaburzeń ze spektrum FASD to napiętnowanie dziecka, ale to nieprawda. Wczesna diagnoza pozwala zaplanować pomoc i wsparcie dla rodziców dziecka, czy to biologicznych, czy adopcyjnych. Większość dzieci z FASD w Polsce jest pozbawionych adekwatnej pomocy, ponieważ często aż do okresu dorosłości nikt ich prawidłowo nie zdiagnozował. Pojawiają się u specjalisty wtedy, gdy są nastolatkami, mają kłopoty, a czas na pierwszą najbardziej skuteczną pomoc dawno minął. Jeśli diagnoza FASD jest postawiona wcześnie, tzn. przed piątym rokiem życia wiadomo, że dziecko było eksponowane na alkohol, można adekwatnie zaplanować pomoc dla dziecka i sposób wychowania go. W przypadku dzieci z rodzin biologicznych można podjąć kroki zmierzające do profilaktyki jeszcze przed narodzinami. Kiedy dziecko z FASD otrzymuje właściwą dla siebie pomoc, nie dochodzi do tzw. wtórnych zaburzeń: problemów szkolnych, problemów społecznych czy powikłań zdrowotnych.


Uszkodzenia z grupy FASD to uszkodzenia, którym można zapobiegać. Wystarczy w okresie ciąży zachować abstynencję. Ważne jest, aby przede wszystkim nie piła matka dziecka. Wiadomo jednak, że abstynencja ojca dziecka ma wpływ na to, czy dziecko urodzi się zdrowe.

O KAMPANII

Skala problemów wynikających z rozmiaru szkód zdrowotnych u dzieci narażonych na toksyczne działanie alkoholu w okresie ciąży i konsekwencje z tym związane, przyczyniła się do tego, że jako Samorząd Województwa Łódzkiego podjęliśmy decyzję o nasileniu działań edukacyjnych oraz informacyjnych, które mogą wpłynąć na właściwe zachowania przyszłych rodziców i uchronić dzieci przed FASD, czyli Spektrum Płodowych Zaburzeń Alkoholowych.

Regionalne Centrum Polityki Społecznej w Łodzi - Jednostka Organizacyjna Samorządu Województwa Łódzkiego pod hasłem „Zapal czerwoną lampkę” realizuje wojewódzką kampanię społeczną na temat FASD (ang. Fetal Alcohol Spectrum Disorder), która skierowana jest do mieszkańców województwa łódzkiego, ze szczególnym uwzględnieniem:

  • kobiet planujących ciążę, będących już w ciąży oraz ich partnerów
  • rodzin, w tym rodzin wychowujących dziecko dotknięte zespołem FASD
  • młodzieży
  • specjalistów (pracowników służby zdrowia, oświaty, służb społecznych, psychologów i pedagogów)



Celem kampanii jest przede wszystkim edukacja społeczeństwa na temat zespołu chorobowego FASD, czyli spektrum zaburzeń, jakie mogą powstać u dziecka, kiedy jego matka pije alkohol będąc w ciąży. Realizacja kampanii przyczyni się ponadto do:

  • podniesienia świadomości społecznej na temat czynników matjących wpływ na prawidłowy rozwój dziecka w okresie prenatalnym i postnatalnym,
  • zwiększenia odpowiedzialności przyszłych rodziców za zdrowie dziecka przed i po jego urodzeniu,
  • przełamania stereotypów związanych ze spożywaniem alkoholu w ciąży,
  • zachowania pełnej abstynencji w ciąży,
  • zwiększenia wiedzy na temat wagi abstynencji w ciąży,
  • do promocji postaw wspierających abstynencję kobiet w ciąży,
  • zwiększenia dostępności pomocy dla dzieci z FASD.

Multimedia

 

 

Odpowiednia edukacja i wsparcie może zapobiec narodzinom dzieci z FASD !

Potrzebujesz pomocy ? 

Tu ją znajdziesz !

 

Regionalny Punkt Diagnozy i Terapii FASD w Łodzi 

ul. Snycerska 8, 91 – 302 Łódź



W ramach działalności Punktu niesiemy bezpłatną pomoc dzieciom z FASD (Spektrum Płodowych Zaburzeń Alkoholowych) oraz ich rodzicom/opiekunom, zamieszkującym na terenie województwa łódzkiego. Świadczenia, które proponujemy obejmują wykonywanie kompleksowych diagnoz w zakresie FASD, zakończonych wydaniem opinii lekarsko-psychologicznej zawierającej m.in. szczegółowe zalecenia dla rodziców/opiekunów do pracy z dzieckiem.

Zgłoszenia dla osób chętnych do skorzystania z usług świadczonych w ramach działalności Regionalnego Punktu Diagnozy i Terapii FASD w Łodzi, przyjmowane są telefonicznie od poniedziałku do piątku pod nr tel. 42 203-48-53.

Osobą koordynującą działania Regionalnego Punktu Diagnozy i Terapii FASD w Łodzi jest Agnieszka Gaj
telefon: 42 203-48-53
e-mail: fasd@rcpslodz.pl


Do zadań Regionalnego Punktu Diagnozy i Terapii FASD w Łodzi należy:

  • wykonywanie kompleksowych diagnoz w zakresie FASD;
  • prowadzenie konsultacji i indywidualna praca z dzieckiem dotkniętym zespołem FASD, w tym instruktaż rodziców/opiekunów
  • w zakresie pracy z podopiecznymi w domu;
  • prowadzenie rehabilitacji w zakresie integracji sensorycznej dzieci z FASD;
  • organizowanie indywidualnych spotkań psychoedukacyjnych rodziców/opiekunów i umożliwienie im udziału w grupach wsparcia;
  • organizowanie szkoleń z zakresu nabywania i poszerzania wiedzy i umiejętności dotyczących FASD.


Uruchomienie Regionalnego Punktu Diagnozy i Terapii FASD w Łodzi, stanowi pierwsze w skali kraju działanie o charakterze wojewódzkim, ukierunkowane na niesienie kompleksowej pomocy i wsparcia dzieciom z FASD, którego realizatorem jest Samorząd Województwa.

Kto nas wspiera?

Kontakt

Napisz do nas:

realizator kampanii

lodzkie2.png

patroni honorowi

rzecznikprawdziecka.png
marszalekwl.png

Patroni medialni

blue_toya.png
tvp3_lodz_podst.png
__logo-rzw_official.png
logo_radio_lodz.png
logorn_rgb_300dpi_biale_ztlem_bezczest.png
radio-fama-logo.png